TARİH DERSİNDE KULLANILACAK YÖNTEM VE TEKNİKLER

TARİH DERSİNDE KULLANILACAK YÖNTEM VE TEKNİKLER

 

 

Tarih dersi öğretiminde, öğretmen, sınıf ve konuların özelliğine göre değişik yöntemler kullanılabilmektedir. Her yöntemin kendine göre eksik ve sakıncalı yönleri bulunmaktadır. Önemli olan kullanılacak yöntemin iyi seçilmesidir.

 

ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ:

 

SÖZEL YÖNTEMLER:

 

Tarih derslerinde genellikle sözel yöntemler kullanılmaktadır.

Anlatma Yöntemi: Takrir yöntemi olarak da bilinir. Tarih derslerinde en çok kullanılan yöntemdir. Bu yöntemde anlatma, açıklama ve kulağa hitap etme olayı vardır. Güzel Türkçe konuşmanın, özellikle öğrenci seviyesine uygun cümleler ve bilgiler seçme önemlidir. Öğrencilere dinleme, dinlediğini anlama, anlamadığını sorma alışkanlığının verilmesi de gereklidir.

Bu yöntemin başarılı olması için, öğretmenin;

Konuya ilgili geniş bir bilgiye sahip olması

Akıcı bir dil kullanması

Hitap ettiği öğrencilerin seviyesini iyi belirlemesi

Planlı bir sunuş yapması

Her şeklide öğrencileri iyi motive etmesi(isteklendirmesi)

Ders araç-gerecini zamanında ve etkili kullanması

Gerekli ve önemlidir.

 

Soru-Cevap Yöntemi: Öğrencide yapıcı, yaratıcı bir düşünme ile serbest konuşma alışkanlığının kazandırılması, tartışma yapabilme ve girişkenlik yeteneğinin geliştirilmesi ve her şeyden önce “öğrenci merkezli” öğretimin en önemli yöntemi olarak kullanılmaktadır. Bu yöntemde Tarih öğretiminde sık kullanılmaktadır. 

Bu yöntemin başarılı olması için;

Sınıfın iyi motive( isteklendirme) edilmesi

Soruların düşündürücü ve iyi seçilmiş olması

Öğrencilerin derse hazır ve istekli olması

Bütün öğrencilerin katılımlarının sağlanması

Soruların güven verici ve konunun açıklanmasına yardımcı olması

Öğrencilerin soru sormalarına fırsat ve imkan verilmesi

Öğrencilerin yanlış cevap veya ifadelerinin kırıcı olmadan düzeltilmesi

            Gerekli ve önemlidir.

            Tartışma Yöntemi: Bu yöntem, karşılıklı konuşma, konuyu tartışma , farklı fikirler ve düşünceler ortaya koyabilme şeklinde tanımlanabilir.

            Türleri:

            Panel:Bir konunun tartışılması için yapılan toplantıdır.bir konu birkaç kişi tarafından topluluk içinde açıklanır.

            Sempozyum: Bir konunun çeşitli yönleri üzerinde kısaca yapılan sunumlardır.

            Münazara: Karşıt gruplar arasında görüşlerini kabul ettirme esasına dayanır.

            Mülakat(Söyleşi): Karşılıklı görüşmedir.

           

            Poblem Çözme Yöntemi: Problem ve sorunların aşağıda belirtilen yöntemlerle çözülmesidir.

            Tüme varım yöntemi: Parçalardan bütüne varma yoludur.

            Tümden gelim yöntemi: Bütünden parçaya inmek suretiyle sonuç almak yoludur.

            Analiz  yöntemi:Parçalara ayırarak çözümleme işidir.

            Sentez yöntemi: Parçaların birleştirilerek bütünü elde etmek ve sonuç çıkarmak işidir.

           

           

            UYGULAMALI YÖNTEMLER:

           

            Gözlem Yöntemi: Olayı gözle, araçla gözlemlemek, incelemek şeklinde tanımlanabilir.

            Deney yöntemi: Denetimli ve planlı bir gözlemdir

            Gösteri Yöntemi: Bir takım araç-gereç kullanılarak göze ve kulağa hitap eden bir yöntemdir. Tarih dersi öğretiminde zaman zaman başvurulacak yöntemlerden birisidir.  Osmanlı Devletinin Divan toplantıları ile, Erzurum ve Sivas Kongrelerinin vb.  temsili olarak gösterilmesi, bu yönteme örnek olarak verilebilir.

           Yaparak ve Yaşayarak Öğrenme Yöntemi: Öğrencilerin bizzat yaparak öğrenmeleri yöntemidir.

 

            ÖĞRETİM TEKNİKLERİ:

            Soru Sorma Tekniği: Tarih derslerinde bu çok önemledir. Özellikle sınav soruları, konuların ana fikrini, hedef-amaçlarını ortaya koyacak, öğrencilerin ilgisini çekecek, gündemi yakalayabilen ve kullanılan nitelikte belirlenmesi önemlidir. Kısa cevaplı sorular yanında daha ziyade öğrencilerin, anlama, yorum yapabilme yeteneklerini geliştirici nitelikte uzun cevaplı soruların da sorulması gerekmektedir.

            Ölçme ve Değerlendirme Tekniği: Öğrencilerin bilgi, beceri ve davranışlarının önceden belirlenmiş araçlarla ölçülmesi ve ortaya çıkan sonuçların analizinin sağlıklı bir şekilde yapılarak geri bildirimlerinin yapılması tekniğidir.

            Açıklama Tekniği: Gerekli görülen bir konu veya bölümün geniş olarak açıklanması olarak düşünülmelidir.

            Özetleme Tekniği: Bir konu veya hususun kısa olarak özetlenmesidir.

            Araştırma Tekniği: Bir konunun değişik kaynaklardan araştırılıp derse hazırlıklı gelinmesi tekniğidir. Tarih derslerinde sık sık kullanılan bir teknikdir.

            Alıştırma Tekniği. Tarih derslerinde daha çok anlatılanların tekrarı diye tanımlanmaktadır.

            Ödev Verme ve Değerlendirme Tekniği: Tarih derslerinde ödev konularını zümre olarak belirlemek çok önemlidir. Verilecek ödevlerin, öğrencilerin her zaman kullanabileceği, ülke ve dünya gündemini oluşturacak konulardan seçilmesi, kaynakların sağlıklı belirlenmesi, açık uçlu konulardan kaçınılması ( I. Meşrutiyet, III. Selim Dönemi, Uygurlar vb) , öğrencilerin ödevlerini hazırlama çalışmalarının her safhasının takip edilmesi yerinde olacaktır.

                                                                                                                     

 

                                                                                                                      Halil ARIK

                                                                                                                      Başmüfettiş

 

 

 

Yorum Yaz